یک سیستم اطفای حریق آبی علاوه بر اسپرینکلر که جزو نهایی سیستم محسوب می شود، شامل اجزای زیر است.

لوله، نبشی، سه راهی و سایر ملحاقات لوله کشی
پمپ آبرسان که میتواند شامل اصلی و جوکی پمپ باشد.
مخزن یا همان تانک ذخیره آب
انواع شیر آلات یا همان ولوها شامل شیرهای دروازه ای(Gate Valve)، شیرهای پروانه ای(Butterfly Valve)، شیر یکطرفه(Check Valve) و شیرهای تست و تخلیه(Test & Drain Velve)
تجهیزات نظارتی شامل فلوسوییچ(Flow Switch)، سوییچ فشار(Pressure Switch)، سوییچ های نظارتی(Super visionary Switch ) و غیره
انواع سیستم اطفای حریق آبی اسپرینکلر
سیستم های اطفای اسپرینکلر، به لحاظ نوع اسپرینکلری که در آنها استفاده شده است دسته بندی می شوند. به طور کلی اسپرینکلرها را از چهار منظر می توان دسته بندی کرد.

شکل و جهت نصب
درجه حرارت عملکرد
نوع اسپرینکلر
میزان پاشش آب
انواع سیستم اطفای حریق آبی اسپرینکلر به لحاظ شکل و جهت نصب
در جدول زیر مشخصات و تصویر هر نوع مشخص شده است.

ردیف نام اسپرینکلر جهت نصب اسپرینکلر توضیحات
۱. Upright
اسپرینکلر بالا زن

رو به بالا روی قسمت فوقانی لوله و رو به بالا نصب می شود.
۲. Pendent
اسپرینکلر پایین زن

رو به پایین روی قسمت تحتانی لوله و رو به پایین نصب می شود.
۳. Sidewall
اسپرینکلر دیواری

دارای پوشش نیم دایره ای روی دیوارهای جانبی نصب می شود.
۴. Recessed
اسپرینکلر عقب رفته

رو به پایین و دیواری روی سقف و دیوارهای تمام شده استفاده می شود.
۵. Concealed
اسپرینکلر مخفی

رو به پایین روی سقف فضاهای لوکس استفاده می شود.
۶. Quick Response
اسپرینکلر واکنش سریع

هم رو به بالا و هم رو پایین در کلاس دمایی یکسان، در مدت زمان کوتاه تری نسبت به اسپرینکلر استاندارد فعال می شود

اسپرینکلر بالا زن (Upright)
اسپرینکلر بالا زن مناسب نصب در سوله‌های صنعتی، پارکینگ‌ها و انبارهای نگهداری است که به صورت عمودی و به سمت بالا بر روی لوله نصب می‌شود. هنگامی که حباب اسپرینکلر بر اثر افزایش دما منبسط شده و شکسته شود، آب از طریق اریفیس (روزنه) به سمت بالا حرکت می‌کند و پس از برخورد به دفلکتور(منحرف کننده جریان) یک پاشش نیم کروه ای جهت خاموش کردن آتش ایجاد می کند.

اسپرینکلر پایین زن (Pendent)
اسپرینکلر پایین زن متداول ترین مدل اسپرینکلر است که مناسب نصب در سقف ساختمان ها با کاربری های مسکونی، اداری و تجاری با تصرف های مختلف است.

سیستم اطفای حریق آبی اسپرینکلر

اسپرینکلر دیواری (Sidewall)

اسپرینکلرهای دیواری (نوع افقی) مناسب نصب بر روی دیوارهای جانبی هستند و به صورت افقی نصب می گردند. این نوع اسپرینکلر مناسب اتاق های هتل می باشند و در جاهاییکه امکان نصب اسپرینکلر پایین زن وجود ندارد، جایگزین مناسبی می باشند.

سیستم اطفای حریق آبی اسپرینکلر

اسپرینکلر عقب رفته (Recessed)
در فضاهایی که به لحاظ محدودیت های معماری امکان استفاده از اسپرینکلر پایین زن معمولی به لحاظ آسیب به زیبایی و یا محدودیت در استفاده از اجسام برجسته روی سقف مقدور نیست، کاربرد دارد.

اسپرینکلر مخفی (Concealed)
کاربرد اسپرینکلرهای کانسیلد، مانند اسپرینکلرهای عقب رفته بوده با این تفاوت که دارای یک کاور نیز می باشند. این کاور وقتی در مجاورت دمای ناشی از آتش قرار گیرد از اسپرینکلر جدا شده و باعث آزاد شدن یک فنر می گردد. در این حالت اسپرینکلر از محفظه خود خارج شده و عمل می نماید.

اسپرینکلر واکنش سریع (Quick Response)
اسپرینکلر واکنش سریع داراي ﺣﺒﺎب ﺷﯿﺸﻪاي ﺑﺎ ﺳﺮﻋﺖ ﻋﮑﺲاﻟﻌﻤﻞ سریعتری ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﺳﭙﺮﯾﻨﮑﻠﺮﻫﺎي ﭘﺎﺳﺦ اﺳﺘﺎﻧﺪارد یا معمولی است. علت واکنش سریع این اسپرینکلرها کم بودن حجم حباب نسبت به اسپرینکلرهای با واکنش استاندارد می باشد.

مزایای استفاده از اﺳﭙﺮﯾﻨﮑﻠﺮ ﭘﺎﺳﺦ ﺳﺮﯾﻊ (QR)
کاهش آثار حریق به علت عملکرد سریع تر، یعنی قبل از تولید مقدار بیشتری از گازهای سمی و حرارت فعالسازی انجام می شود.
بهبود محاسبات هیدرولیکی ÷سیستم آب رسانی که به تبع آن سایز لوله ها، مخزن و کنترل ولو کاهش می یابند.

انواع سیستم اطفای حریق آبی اسپرینکلر به لحاظ دمای عملکرد
حداکثر دمای
سقف به فارنهایت

حداکثر دمای سقف
به سانتیگراد

دمای عملکرد به
فارنهایت

دمای عملکرد به
سانتیگراد

طبقه بندی دما رنگ حباب
شیشه ای

۱۰۰ ۳۸ ۱۷۰ تا ۱۳۵ ۷۷ تا ۵۷ معمولی نارنجی یا قرمز
۱۵۰ ۶۶ ۲۲۵ تا ۱۷۵ ۱۰۷ تا ۷۹ متوسط زرد یا سبز
۲۲۵ ۱۰۷ ۳۰۰ تا ۲۵۰ ۱۴۹ تا ۱۲۱ بالا آبی
۳۰۰ ۱۴۹ ۳۷۵ تا ۳۲۵ ۱۹۱ تا ۱۶۳ خیلی بالا بنفش
۳۷۵ ۱۹۱ ۴۷۵ تا ۴۰۰ ۲۴۶ تا ۲۰۴ بسیار بالا سیاه
سیستم اطفای حریق آبی اسپرینکلر

سیستم اطفای حریق آبی اسپرینکلر خاص
اسپرینکلر قطره بزرگ (Large Drop)
در این نوع به دلیل ساختار ذرات آب خروجی بزرگتر بوده که این روش را برای مکانهای وسیع و مرتع ماننده انبارهای با احتمال آتش بزرگتر مناسب می سازد.

سیستم اطفای حریق آبی اسپرینکلر

اسپرینکلر پوشش گسترده (EC)
مناسب فضایی که پوشش گسترده تر از حالت عادی مد نظر می باشد.

سیستم اطفای حریق آبی اسپرینکلر

اسپرینکلر خشک (Dry)
در این سیستم ها برخلاف سیستم های تر، که آب پشت لوله به صورت آماده به کار می باشند، به علت وجود احتمال یخ زدگی موضعی در فضاهایی نظیر سردخانه ها آبی در لوله منتهی به اسپرینکلر وجود ندارد. در صورت بروز آتش و فعالسازی سیستم اطفای حریق گاز موجود در لوله ها تخلیه و با افت فشار آب در مسیر لوله های منتهی به اسپرینکلر حرکت کرده و اطفا انجام می پذیرد.

باید و نباید های سیستم اطفای حریق آبی اسپرینکلر
نباید از اسپرینکلرهای تعمیری، در هیچ کدام از سیستم های جدید یا موجود استفاده گردد.

اسپرینکلرها باید نو باشند و اگر به هر دلیلی یک اسپرینکلر را از جای خود خارج کنیم، نصب مجدد آن مجاز نیست.

باید از اسپرینکلرهایی که مشخصات آنها روی بدنه حک شده باشد و استانداردهای لازم را با موفقیت گذرانده اند، استفاده کرد

سیستم اطفای حریق آبی اسپرینکلر

نباید اسپرینکلرها را رنگ آمیزی کرد.

باید تعدادی اسپرینکلر به عنوان یدکی تهیه کرد. به عنوان مثال برای کمتر از ۳۰۰ عدد حداقل ۶ اسپرینکلر به عنوان یدک لازم است.

آچار مخصوص تعویض اسپرینکلر باید تهیه و در محلی مناسب نگهداری شود.

باید حداکثر مساحت تحت پوشش اسپرینکلرها بسته به میزان خطر آن تصرف در نظر گرفته شود. به عنوان مثال اسپیرنکلر معمولی در ناحیه ناحیه کم خطر به میزان ۲۰.۹ مترمربع و در ناحیه خطر معمولی ۱۲.۱ مترمربع پوشش دهی دارد.

باید در ناحیه خطر متوسط فاصله بین اسپرینکلرها حداقل ۱.۸ متر و حداکثر ۴.۶ متر در نظر گرفته شود.

باید در ناحیه خطر متوسط فاصله بین اسپرینکلر و دیوار حداقل ۱.۰۲ متر و حداکثر ۲.۳ متر در نظر گرفته شود.

نباید هیچ گونه موانعی در مقابل تخلیه آب اسپرینکلر وجود داشته باشد.